• Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi
  • Aktualności
  • O stowarzyszeniu
    • Statut
    • Władze
    • Historia
  • Publikacje
    • Wydawnictwa
    • Publikacje elektroniczne
    • Czeladź OBIEKTYWny portret miasta według Jerzego Żymirskiego
  • Sprawozdania
    • Sprawozdania
    • Sprawozdanie z realizacji projektu Czeladź OBIEKTYWny portret miasta według Jerzego Żymirskiego
  • Podziękowania
  • Galeria
  • Kontakt

Pomnik Związku Orła Białego

Szczegóły
Opublikowano: 02 październik 2017
Odsłon: 1753

Pomnik upamiętniający poległych  w czasie II wojny światowej, czeladzkich działaczy Związku Orła Białego odsłonięty został  27 września 200 roku, w święto Podziemnego Państwa Polskiego. Znajduje się obok pętli tramwajowej przy ul. Związku Orła Białego.

ZOB, zwany także Orłem Białym bądź Organizacją Orła Białego, był jedną z pierwszych organizacji konspiracyjnych, założoną w Krakowie z końcem września 1939 roku przez majora Kazimierza Kierzkowskiego. Czeladzcy konspiratorzy zginęli w podziemiach łaźni miejskiej (w tym budynku znajdowało się też ambulatorium), gdzie przechowywali broń, amunicję i materiały wybuchowe - najczęściej dynamit gromadzony z kopalń.

29 grudnia 1940 roku, na skutek wybuchu bomby zegarowej, uzbrajanej do akcji dywersyjnej, zginęli: Stanisław ROKITA, Władysław NOWAK, Stefan JELEŃ, Antoni DAUKSZTO. Ranny w nogi Zygmunt OLSZEWSKI został aresztowany, wywieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau i tam zamordowany. W wyniku dekonspiracji i aresztowań przez niemieckie gestapo, zginęło z Czeladzi i Piasków około 100 członków Związku Orła Białego wraz z rodzinami, w tym przywódcy Ignacy FRONCKIEWICZ i Andrzej MONASTERSKI.

Odsłonięcia pomnika dokonali: burmistrz Czeladzi Kazimierz Jakóbczyk oraz byli działacze ZOB - Danuta Domańska i Marian Ledwójcik. Poświęcili go księża: Mieczysław Oset proboszcz parafii świętego Stanisława Biskupa i Męczennika oraz kapelan Wojska Polskiego Tadeusz Michalski. Przedtem odprawiona została msza święta za poległych.

Pomnik powstał z inicjatywy Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi i związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, przy ogromnym zaangażowaniu członków obu tych organizacji w proces realizacji. Projektantem pomnika był inż. Roman Romański, a wykonawcą Henryk Postel.

Komitetowi organizacyjnemu uroczystości, z ramienia Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi, przewodniczył Artur Rejdak. Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi sporządziło i prze-chowuje kronikę z jego odsłonięcia i poświęcenia.

Na płytach pomnika znajdują się napisy:

Pamięci Członków Związku Orła Białego którzy zginęli w czasie okupacji hitlerowskiej Mieszkańcy miasta Czeladź

Tu w łaźni miejskiej 29.XII.1940 r. zginęli

Antoni Daukszto

Stefan Jeleń

Władysław Nowak

Zygmunt Olszewski

Stanisław Rokita

Opracowano na postawie: Artur Rejdak: Czeladzkie pomniki. Czeladź: SMCz, 2008

Zaproszenie na promocję Zeszytów Czeladzkich

Szczegóły
Opublikowano: 21 wrzesień 2017
Odsłon: 1276

joomplu:313Zapraszamy na  promocję Zeszytów Czeladzkich 21 - 25 września 2017 r. o godz. 17:00, Miejska Biblioteka Publiczna, ul. 1 Maja 27, Czeladź.

21 numer  Zeszytów Czeladzkich zawiera:

  • artykuły dr Antoniny Szybowskiej (pracownika naukowego Uniwersytetu Śląskiego): Katarzyna Włodyczkowa "czeladzka czarownica - trudne dziedzictwo oraz Zwierzęta podczas okupacji hitlerowskiej w opowieściach wspomnieniowych mieszkańców Czeladzi,
  • opracowanie Sebastiana Kiesiewicza (pracownika naukowego Politechniki Krakowskiej): Integracja sztuki i techniki na przykładzie wybranych projektów Józefa Piusa Dziekońskiego,
  • wywiad Wiesławy Konopelskiej z prof. Henrykiem Kuźniakiem Chciałem zostać  muzykantem...,
  • Władysława Macieja Żymirskiego: Zapomniane Zapłocie według wspomnień Antoniego Krawczyka  i  Historia jednej fotografii,
  • tłumaczenie "Raportu o sytuacji w Polsce w dniach od 22 sierpnia do 8 września 1939 roku sporządzony przez Piotra Musset" - szefa  buchalterii kopalni "Czeladź"; przekład  dokonany  przez Bożenę Baran  prezes Zarządu Oddziału Towarzystwa Przyjaźni Polsko - Francuskiej w Czeladzi,
  • krótką historię czeladzkich przedszkoli w opracowaniu Ewy Ruleckiej,
  • biogram Honorowego Obywatela Czeladzi z roku 2015 - prof. Zbigniewa Białkiewicza opracowany przez Agnieszkę Dzienię,
  • sentymentalny powrót czeladzianki Wandy Nowakowskiej - Gondek do rodzinnego domu Płatków przy ul. Reymonta,
  • biogramy księży wywodzących się z Czeladzi, ze znanej w naszym mieście rodziny Koniecznych: Antoniego, Kazimierza i Ludwika w opracowaniu Ewy Ambroży,
  • biogram współzałożyciela naszego Stowarzyszenia Pana Ryszarda Tarnówki opracowany przez Agatę Grabowską-Maj,
  • biogram Pana Andrzeja Chlęcha  - wielkiego przyjaciela naszego Stowarzyszenia, pieczołowitego kronikarza rodziny Chlęchów i  Czeladzi, sporządzony przez Ewę Ambroży.


 

III Ogólnopolski Zjazd Regionalistów nad Odrą

Szczegóły
Opublikowano: 26 czerwiec 2017
Odsłon: 1220

joomplu:310W dniach 9-11 czerwca odbył się w Legnicy, Jeleniej Górze, Brzegu Dolnym, Wołowie oraz w kilku innych pięknych zakątkach Dolnego Śląska III Ogólnopolski Zjazd Regionalistów nad Odrą.

Zjazdu przebiegał pod hasłem "Regionalizm dolnośląski - wspólne dziedzictwo różnych narodowości, wspólna troska i doświadczenia". Program był nadzwyczaj bogaty: obfitujący w wizyty w wielu miastach, miasteczkach i wsiach dolnośląskich (Lubomierz, Biedrzychowice, Rybnica, Brzeg Dolny, Wołów, Głębowice, Jelenia Góra, Legnica), bogaty w ilość wizyt w muzeach i obiektach zabytkowych (m.in. wizyta w Muzeum Pawlaka i Kargula, w zagrodzie edukacyjnej w Starym Dworze, w odrestaurowanym zespole poklasztornym w Głębowicach), bogaty ilością prezentowanych komunikatów i wykładów (np. prof. Stanisława Nicieji o kresowości jako składniku regionalizmu dolnośląskiego, ks. Jarosława Olejnika o rycerzu i mnichu - Janie Adamie de Garnier - osobie niezwykle ważnej dla głębowiczan!). Były też wizyty w instytucjach kultury (Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze i Muzeum Miedzi w Legnicy), udział w otwarciu wystawy  "Katedra Ormiańska we Lwowie i jej twórcy" w Muzeum Miedzi i koncert  w wykonaniu chóru i orkiestry Filharmonii Dolnośląskiej w jeleniogórskim Kościele Garnizonowym Wojska Polskiego (kościół to dawny ewangelicki Kościół Łaski), było ognisko i piknik regionalistów w murach Zamku Piastowskiego w Legnicy. Legnicki  zamek był tez miejscem  podsumowania zjazdu: tu wręczono odznaczenia i podziękowania za organizacje spotkania To tu wszystkim przybyłym regionalistom dr Tadeusz Samborski,  członek Zarządu Województwa Dolnośląskiego, podziękował za aktywne uczestnictwo w obradach, za działanie na rzecz kultury regionów i upowszechnianie patriotycznych postaw w społeczeństwie polskim.

W Zjeździe wzięło udział blisko 60 regionalistów z całej Polski a Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi reprezentowała przewodnicząca - Ewa Ambroży.

Organizatorem zjazdu był Urząd Marszałkowski  Województwa Dolnośląskiego oraz władze samorządowe odwiedzanych miejscowości  Dolnego Śląska.

Pomnik katyński

Szczegóły
Opublikowano: 20 kwiecień 2017
Odsłon: 1886

joomplu:30513 maja obchodzony jest w Polsce Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej ustanowiony przez Sejm RP 14 listopada 2007 r. W tym roku już po raz dziesiąty przedstawiciele Stowa-rzyszenia Miłośników Czeladzi zapalili znicze przed pomnikami upamiętniającymi Polaków, w tym czeladzian, zamordowanych na Wschodzie - pod tzw. Pomnikiem katyńskim na cmentarzu parafialnym przy ul. Nowopogońskiej i Pomnikiem policjantów przed Komisariatem Policji.

Idea uczczenia czeladzian zamordowanych na Wschodzie pojawiła się w Czeladzi pod koniec ubiegłego wieku, ale niestety przez wiele lat nie mogła doczekać się realizacji. Dopiero rok 2006 przyniósł szczęśliwe zakończenie zabiegów rodzin pomordowanych. Dzięki ogromnemu zaangażowaniu grupy osób, a szczególnie ówczesnej czeladzkiej radnej - dr Anny Horzelskiej Matyji, w 2006 r. powstał Pomnik katyński. W skład społecznego komitetu budowy pomnika oprócz w/wym. weszli: Barbara Kruczkowska (Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych Koło nr 1 w Czeladzi), Artur Rejdak (Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi), Jan Powałka (Stowarzyszenie Inicjatyw Kulturalnych), Iwona Sułkowska (Ogólnopolskie Stowarzyszenie „Rodzina Policyjna 1939” w Katowicach). W pracach komitetu brał też udział Przewodniczący Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi - Antoni Krawczyk.

Pomnik zrealizowano ze środków finansowych Rady Ochrony Pomników Walki i Mę-czeństwa w Warszawie, Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, funduszy Miasta Czeladź oraz datków osób prywatnych. Obsługa finansowa przedsięwzięcia prowadzona była przez Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi. Projekt pomnika opracowali Krzysztof i Jan Powałkowie a wykonawcami byli Krzysztof Niemiec i Zygmunt Nocoń. Pod płytą pomnika umieszczono ziemię z cmentarza w Miednoje, przywiezioną przez córki poli-cjanta Władysława Wziątka - Alfredę, Wiesławę i Lidię Wziątek, listę rozstrzelanych policjan-tów i oficerów Wojska Polskiego oraz akt erekcyjny dotyczący idei powstania i budowy Pomnika Katyńskiego.

Odsłonięcie pomnika odbyło się 6 czerwca 2006 r. a dokonali go Śląski Komendant Policji oraz najbliżsi zamordowanych w Twerze czeladzkich policjantów: córka Alfreda Wziątek i syn Bogdan Stradowski. Pomnik poświecił ks. bp Adam Śmigielski - ordynariusz diecezji sosnowieckiej, w obecności kapelanów policyjnych i czeladzkiego duchowieństwa. Cześć wszystkim poległym oddała Kompania Honorowa Policji podczas Apelu Poległych i orkiestra Policji Komendy Wojewódzkiej z Katowic. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele Rodzin Katyńskich, "Rodziny Policyjnej 1939 r.", Związku Sybiraków, Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych - Zarząd Okręgu w Katowicach, Koła z Czeladzi, Będzina i Grodźca, przedstawiciel Wojewody Śląskiego, parlamentarzyści, władze Czeladzi, przedstawiciele starostwa powiatowego w Będzinie, Kompania Honorowa i Orkiestra Wojewódzkiej Komendy Policji z Katowic, rodziny ofiar, reprezentanci czeladzkich zakładów pracy, przedstawiciele organizacji i stowarzyszeń, jednostek kulturalnych, duchowieństwo, młodzież szkolna i osoby prywatne.

Jak głosi umieszczony na pomniku napis jest on hołdem "złożonym oficerom wojska polskiego, funkcjonariuszom policji państwowej i osobom cywilnym - mieszkańcom Czeladzi zamordowanym w czasie II wojny światowej na terenie Związku Sowieckiego w Katyniu, Twerze, Charkowie i innych miejscach kaźni Narodu Polskiego".

Do chwili obecnej udało się ustalić nazwiska 22 policjantów i 15 oficerów Wojska Pol-skiego. Oto oni:

Policjanci z Komisariatu Policji Państwowej w Czeladzi: Wincenty Banaś, Michał Baran, Michał Budzisz, Paweł Chlebny, Stanisław Fonfara, Józef Jakubowski, Stanisław Jarosz, Józef Kołodziejczyk, Roman Kopeć, Zygmunt Kostrzewski, Czesław Mączyński, Stefan Ordon, Karol Stelmach, Szczepan Stradowski, Jan Urban, Władysław Wieczorek, Konrad Wiśniowski, Jan Wojtkowski, Stanisław Wójcik, Władysław Wziątek, Adam Zambrzuski, Józef Zarębski.

Oficerowie Wojska Polskiego: Zbigniew Babiński, Edward Bagiński, Wacław Borkowski, Franciszek Herchold, Stani-sław Janicki, Henryk Kalemba, Mieczysław Kowalski, Mieczysław Krakowski, Eugeniusz Kucewicz, Zbigniew Kwiatkowski, Jan Markiewicz, Franciszek Polak, Marian Szczerba, Feliks Schindel, Stanisław Walo.

Odsłonięcie tablicy - na Pomniku Katyńskim- z nazwiskami w/wym. policjantów Komi-sariatu PP i oficerów Wojska Polskiego miało miejsce 13 kwietnia 2011 r.

Na podstawie:
Artur Rejdak: Pomnik katyński [w]: Czeladzkie pomniki. Czeladź: Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi, 2008.

Fot. Archiwum Urzędu Miasta Czeladź.

Zebranie 20.02.2017 r.

Szczegóły
Opublikowano: 15 luty 2017
Odsłon: 1291

Zapraszamy na zebranie Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi w dniu 20 lutego 2017 r. o godz. 16.30, do siedziby SMCz w Gimnazjum nr 2, ul. Katowicka 42. W programie spotkanie z panią Ewą Maj wnuczką powstańca śląskiego z Czeladzi - Stanisława Maja.

Zaproszenie na zebranie

Szczegóły
Opublikowano: 03 styczeń 2017
Odsłon: 1282

Zapraszamy Koleżanki i Kolegów na zebranie Stowarzyszenia w dniu 9 stycznia 2017 r. o godz. 16.30, do nowej siedziby w Gimnazjum nr 2, ul. Katowicka 42. Zarząd.

Zebranie Zarządu i Komisji Rewizyjnej

Szczegóły
Opublikowano: 03 styczeń 2017
Odsłon: 1292

Zapraszam Koleżanki i Kolegów na zebranie Zarządu i Komisji Rewizyjnej w dniu 19 grudnia 2016 na godz. 15.30 (z niewielkim poślizgiem). Nowa siedziba Stowarzyszenia, tj. Gimnazjum nr 2, ul. Katowicka 42. Pozdrawiam. Ewa Ambroży.

Spotkanie w Dniu Regionalisty

Szczegóły
Opublikowano: 05 październik 2016
Odsłon: 1362

W ostatni poniedziałek września odbyło się spotkanie wszystkich członków i sympatyków Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi z okazji Dnia Regionalisty. Uczestnicy spotkania mieli okazję wysłuchać referatu pracownika naukowego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach dra Adama Pisarka na temat Roli stowarzyszeń regionalnych w życiu społeczności lokalnych.

W trakcie spotkania przewodnicząca SMCz Ewa Ambroży wręczyła okolicznościowe medale im. Aleksandra Patkowskiego przyznane przez jury konkursowe dwóm wyróżniającym się regionalistom i aktywnym członkom Stowarzyszenia - Antoniemu Krawczykowi i Arturowi Rejdakowi. Nagrodę przyznaje się osobom prywatnym bądź stowarzyszeniom za znaczące osiągnięcia na rzecz społeczności lokalnej. Celem nagrody jest uhonorowanie osób odznaczających się aktywnym stosunkiem wobec własnego środowiska, prowadzących badania z zakresu przeszłości i kultury regionu, zajmujących się utrwalaniem odrębności lokalnych oraz popularyzacją tzw. małych ojczyzn. Obaj członkowie SMCz są takimi właśnie osobami i znaleźli się tym samym w elitarnym gronie uhonorowanych nagrodą im. Aleksandra Patkowskiego w formie okolicznościowego medalu. Do tej pory tylko dziesięć osób w Polsce może pochwalić się takim wyróżnieniem.

Dzień Regionalisty

Szczegóły
Opublikowano: 21 wrzesień 2016
Odsłon: 1380

Zarząd Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi zaprasza  dnia 26 września 2016 r. o godz. 17:00 na spotkanie z okazji DNIA REGIONALISTY. Spotkanie odbędzie się w Miejskiej Bibliotece Publicznej (Czeladź, ul 1 Maja 27).

W programie m. in.:

  • wykład dra Adama Pisarka Rola stowarzyszeń regionalnych  w życiu społeczności lokalnych,
  • wręczenie medali im. Adama Patkowskiego wyróżniającym się regionalistom.

Pomnik Katarzyny Włodyczykowej

Szczegóły
Opublikowano: 23 sierpień 2016
Odsłon: 1433

Jak donoszą media, już niebawem, 3-go września odbędzie się uroczystość odsłonięcia pomnika Katarzyny Włodyczkowej - żyjącej w XVIII wieku czeladzkiej mieszczki, straconej za rzekome „czary”. Historia tragiczna ale i dająca do myślenia. Losy pomnika autorstwa Kacka Kicińskiego także okazały się dość burzliwe.

W najbliższym tomie "Zeszytów Czeladzkich" ukaże się tekst autorstwa członkini naszego Stowarzyszenia, dr Antoniny Szybowskiej, która o czeladzkiej "czarownicy" mówiła w maju b.r. na konferencji naukowej zorganizowanej przez Instytut Religioznawstwa UJ i Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie. 

Strona 3 z 6

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6