• Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi
  • Aktualności
  • O stowarzyszeniu
    • Statut
    • Władze
    • Historia
  • Publikacje
    • Wydawnictwa
    • Publikacje elektroniczne
    • Czeladź OBIEKTYWny portret miasta według Jerzego Żymirskiego
  • Sprawozdania
    • Sprawozdania
    • Sprawozdanie z realizacji projektu Czeladź OBIEKTYWny portret miasta według Jerzego Żymirskiego
  • Podziękowania
  • Galeria
  • Kontakt

Ukazał się 29. numer "Zeszytów Czeladzkich"

Szczegóły
Opublikowano: 06 styczeń 2026
Odsłon: 28

W gościnnych progach Centrum Usług Społecznych Rynek 22, 8 grudnia, Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi zorganizowało promocję 29. numeru rocznika "Zeszyty Czeladzkie".

Prowadząca spotkanie przewodnicząca SMCz Ewa Ambroży powitała licznie zgromadzonych członków, a także - wraz z zaproszonym gościem - zastępcą burmistrza ds. społecznych Andrzejem Mentlem - wręczyła legitymację członkowską nowej kandydatce, która jest szczególnie zainteresowana architekturą drewnianą Czeladzi.

Następnie odbyła się prezentacja zawartości najnowszego wydania "Zeszytów". O Ogrodach Jordanowskich "na Saturnie" i "na Piaskach" mówiły autorki opublikowanych tekstów na ten temat: Ewa Ambroży i Anna Binek-Zajda. Z kolei Wiesława Konopelska przybliżyła opisane w artykule swojego autorstwa dzieje Czeladzkich Kamieniołomów i Wapienników "Brynica" Eljasza Boruchowskiego - istniejącego na wzgórzu Borzecha jednego z trzech największych przed drugą wojną światową przedsiębiorstw (obok kopalń "Czeladź" i "Saturn" i Zakładów "Józefów"). Mówiła także o działającym przez około 40 lat w Czeladzi artyście malarzu i projektancie Tadeuszu Kwaśniku - tekst opisujący twórczość artysty i jego związki z kopalnią "Czeladź" i "Saturn" również znajduje się w tym wydaniu "Zeszytów". Wiele emocji wzbudził poruszony w artykule Bartłomieja Jejdy temat sportowy - mianowicie dobrze prosperujący przez jakiś czas w Czeladzi, cieszący się popularnością żużel. Oczywiście to tylko niektóre teksty, które zostały zawarte w tym wydaniu.

Na zakończenie spotkania głos zabrał zastępca burmistrza Andrzej Mentel, który podkreślił znaczenie wydawnictwa, jakim są "Zeszyty Czeladzkie", dla wzbogacania wiedzy o historii miasta. Podkreślił również fakt, że - co niezmiernie istotne - Stowarzyszenie potrafi zjednywać do swoich działań przedstawicieli młodego pokolenia. Wszystkich obecnych zapoznał także z planowaną na 2026 rok publikacją polsko-francuską dotycząca 50-lecia wymiany między partnerskimi miastami Czeladzią i Auby.

Publikacja została współfinansowana ze środków Miasta Czeladź w ramach przyznanej dotacji celowej na realizację zadania publicznego zakresie wspierania i upowszechniania kultury.

Antoni Krawczyk Honorowym Przewodniczącym

Szczegóły
Opublikowano: 01 październik 2025
Odsłon: 176

SMCz 25 września obchodzony jest Dzień Regionalizmu, ustanowiony w 1994 roku na V Kongresie Regionalnych Towarzystw Kultury we Wrocławiu.

W przededniu święta, 22 września, Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi po raz pierwszy w swej ponad 40-letniej historii, uhonorowało tytułem Honorowego Przewodniczącego Antoniego Krawczyka - wielce zasłużonego badacza historii miasta, niestrudzonego orędownika zachowania pamięci o wybitnych postaciach związanych z Czeladzią, a także o życiu codziennym jej mieszkańców.Antoni Krawczyk od kilkudziesięciu lat aktywnie uczestniczący w pracach Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi, był wieloletnim członkiem zarządu i przewodniczącym SMCz.

Uroczystość odbyła się w Muzeum Saturn. Wręczenia dyplomu potwierdzającego przyznanie Antoniemu Krawczykowie tytułu dokonała przewodnicząca Stowarzyszenia Ewa Ambroży.

Trudna do przecenienia działalność Antoniego Krawczyka połączona z wielką pasją regionalisty była kilkakrotnie nagradzana - jest laureatem Nagrody Miasta Czeladź, Nagrody Burmistrza "Pierścień Saturna”, a w 2025 roku otrzymał Nagrodę Starosty Będzińskiego.

Spotkanie członków Stowarzyszenia uświetnił wykład Stefanii Lazar - dyrektor Muzeum Saturn na temat dziejów willi dyrektora kopalni Saturn zwanej potocznie Pałacem pod Filarami, gdzie swą siedzibę ma Muzeum, a także zaprezentowała sylwetkę architekta Antoniego Lufta - twórcy licznych obiektów związanych z kopalnią Saturn.

28 numer "Zeszytów Czeladzkich"

Szczegóły
Opublikowano: 20 grudzień 2024
Odsłon: 309

Tradycyjnie już w grudniu Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi oddało do rąk czytelników kolejny - 28 - numer "Zeszytów Czeladzkich", rocznika wydawanego od 1993 r. Promocja wydawnictwa odbyła się w 9 grudnia w gościnnych progach Kamienicy Konarzewskich czyli w Centrum Usług Społecznych i Aktywności Lokalnej i zgromadziła nadzwyczaj liczne grono miłośników historii lokalnej. Przybyli też goście specjalni - zastępca burmistrza ds. społecznych Andrzej Mentel, Renata Żymirska, wdowa po Władysławie Macieju Żymirskim, autorzy artykułów prezentowanych na łamach "Zeszytu" oraz bliscy bohaterów zeszytowych opracowań.

Na łamach najnowszego "Zeszytu" znajdujemy:

  • Wspomnienie o Władysławie Macieju Żymirskim - członku Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi, naszym Przyjacielu i autorze licznych tekstów publikowanych w "Zeszytach..." oraz drugą część Jego opowieści o czeladzkim "ogólniaku" , a także ostatnią "Historię jednej fotografii", w której od kilku lat przywoływał zdjęcia autorstwa swojego ojca Jerzego Żymirskiego,
  • teksty o nieznanych początkach Zakładów Ceramicznych "Józefów" oraz o hodowli jedwabników, która miała być antidotum na szerzący się przedwojenny kryzys i bezrobocie,
  • artykuł o komunikacji tramwajowej i autobusowej w powojennej Czeladzi,
  • wzruszającą historię listu aresztowanej w czasie drugiej wojny światowej czeladzianki Zofii Flaszy, który został przemycony z hitlerowskiego, policyjnego więzienia w Mysłowicach w... kołnierzu płaszcza oraz szlak wojenny czeladzianina Henryka Cukiernika sapera 1 Polskiej Dywizji Pancernej gen. Maczka,
  • poznajemy sylwetkę Józefa Bielskiego - artysty malującego w wolnym czasie,
  • archiwalny reportaż z 1911 roku o Zagłębiu Dąbrowskim i kopalniach "Saturn" oraz "Czeladź".
  • Wydanie 28.numeru "Zeszytów Czeladzkich" realizowane było w ramach zadania publicznego "Kultura, sztuka, ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego" i finansowemu wsparciu Miasta Czeladź.
  • Zapraszamy do lektury!

 

Zapraszamy również do obejrzenia fotorelacji z zebrania wyborczego. Kliknij, aby przejść.

27 numer "Zeszytów Czeladzkich"

Szczegóły
Opublikowano: 14 maj 2024
Odsłon: 431

W grudniu 2023 r. ukazał się 27 numer "Zeszytów Czeladzkich", naszego rocznika wydawanego od 1983 r. Spotkanie promocyjne odbyło się w Kamienicy Konarzewskich czyli w Centrum Usług Społecznych i Aktywności Lokalnej. Najnowsze wydanie "Zeszytów" miało szczególny charakter, bowiem w znacznej części poświęcone zostało uroczystym obchodom 40.lecia działalności naszego Stowarzyszenia. Znalazło się  więc miejsce nie tylko na rocznicowe wspomnienie, co uczyniła przewodnicząca SMCz Ewa Ambroży, ale także na relację z gali, która miała miejsce we wrześniu w Galerii Sztuki Współczesnej "Elektrownia".

Na stronach Zeszytu znalazły się  teksty  stałych współpracowników, takich jak Andrzej Miodyński, Władysław Maciej Żymirski, Wiesława Konopelska i  Ewa Ambroży oraz nowego autora - Tomasza Ogłódka, który przybliżył postać wybitnego architekta okresu międzywojennego Jana Ogłódka (wywodzącego się z Czeladzi współpracownika wielkiego architekta Adolfa Szyszko-Bohusza). Dzięki wspomnianym autorom przybliżono historię i niegdysiejszych mieszkańców ulicy Będzińskiej, podążono wspomnieniami do początków czeladzkiego Ogólniaka, poznaliśmy czeladzkie ślady wspomnianego architekta Jana oraz nieco zapomnianych artystów malarzy i grafików związanych z Czeladzią - Szczęsnego Kwartę, Tadeusza Drążkiewicza i Tadeusza Kwaśnika. Całość dopełniono krótkim przeglądem  przedwojennej prasy.

Nagroda Starosty Będzińskiego za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury

Szczegóły
Opublikowano: 08 kwiecień 2024
Odsłon: 368

Nagroda Starosty będzińskiego za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowrzechniania i ochrony kultury.

Więcej…

26 września w Galerii Sztuki Współczesnej „Elektrownia” odbyła się gala jubileuszowa z okazji 40-lecia Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi.

Szczegóły
Opublikowano: 06 listopad 2023
Odsłon: 367

Nieprzypadkowo uroczystość została zaplanowana na dzień 26 września, bowiem w przeddzień obchodzony był ogólnopolski Dzień Regionalisty. Na widowni zasiadło grono znakomitych gości, a wśród nich senator Beata Małecka-Libera, posłowie na Sejm RP: Barbara Dolniak, Mateusz Bochenek i Rafał Adamczyk, konsul honorowy Republiki Serbii Ranko Tomović, przewodniczący Rady Powiatu Będzińskiego Jan Powałka, burmistrz Czeladzi Zbigniew Szaleniec, który objął patronat honorowy nad uroczystością, przewodniczący Rady Miejskiej Dominik Penar, wiceprzewodniczący Rady Miejskiej Marcin Gadecki oraz radni Rady Miejskiej - Beata Marcinkowska i Patryk Trybulec oraz sekretarz miasta Jolanta Moćko. Przybyli także przedstawiciele włodarze miasta minionych kadencji, dyrektorzy instytucji kultury: Muzeum Saturn i Miejskiej Biblioteki Publicznej, a także Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej, jednostek oświatowych oraz Polskiego Związku Filatelistów i Zarządu Wojewódzkiego Związku Kombatantów RPiBWP, czeladzkich stowarzyszeń i związków.

Szczególnie serdecznie prowadzący galę: Ewa Ambroży, przewodnicząca SMCz i Władysław Maciej Żymirski reprezentujący Zarząd Stowarzyszenia powitali seniorów - członków założycieli Stowarzyszenia Annę Zarębską, która już w latach 60. minionego stulecia aktywnie działała w powstałym Towarzystwie Miłośników Zagłębia Dąbrowskiego, Antoniego Krawczyka i Andrzeja Miodyńskiego.

Spotkanie otwarła artystyczna prezentacja czeladzkiej legendy "Historia Baski Egierskiej z Czeladzi" przygotowana przez młodych aktorów - uczennice i uczniów Szkoły Podstawowej nr 1. Następnie krótką historię Stowarzyszenia, która rozpoczęła się w styczniu 1983 r., zaprezentował Władysław Maciej Żymirski.

Był to także czas wręczenia Stowarzyszeniu medalu im. Rolanda Hilla - najwyższego odznaczenia przyznawanego przez Zarząd Główny Polskiego Związku Filatelistów za upowszechnianie historii Czeladzi pod postacią filatelistycznych całostek. Uroczystość była okazją do wręczenia podziękowań skierowanych do licznego grona osób wspierających działalność SMCz z burmistrzem Zbigniewem Szaleńcem na czele oraz do niezawodnych sponsorów prywatnych.

Galę zakończyły laudacje, gratulacje i życzenia, a także wiele serdecznych słów uznania pod adresem członków Stowarzyszenia.

Ostatnim akcentem uroczystości była degustacja tortu udekorowanego urodzinową "40", logo SMC i fajerwerkami, a rozmowom i wspomnieniom nie było końca...

40. urodziny Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi

Szczegóły
Opublikowano: 17 wrzesień 2023
Odsłon: 495

Uroczyste obchody 40.lecia istnienia Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi odbędą się w dniu 26 września 2023 r. o godz. 16.30 w Galerii Sztuki Współczesnej Elektrownia przy ul. Dehnelów 45 w Czeladzi. Uroczystości  jubileuszowe Stowarzyszenia Honorowym Patronatem objął Burmistrz Miasta Czeladź Zbigniew Szaleniec.

Podczas spotkania zaprezentowane będą wydawnictwa filatelistyczne towarzyszące rocznicy:

  • kartka pocztowa beznominałowa prezentująca okładki 26 numerów "Zeszytów Czeladzkich",
  • "Mój Znaczek",
  • okolicznościowy datownik,
  • koperta.Zapraszamy członków i sympatyków naszej organizacji.

Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi laureatem Nagrody Miasta Czeladź

Szczegóły
Opublikowano: 28 sierpień 2023
Odsłon: 493

16 czerwca 2023 r., podczas uroczystej sesji Rady Miejskiej w Kopalni Kultury, zostały wręczone Nagrody Miasta Czeladź. Wśród laureatów tego prestiżowego miejskiego wyróżnienia, przyznawanego wybitnym osobowościom życia kulturalnego i społecznego, znalazło się Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi.

W obecności władz miasta, radnych, parlamentarzystów, dyrektorów miejskich jednostek organizacyjnych, przedstawicieli organizacji pozarządowych, delegacji partnerskiego miasta Auby we Francji i wielu innych znakomitych gości, Przewodniczący Rady Miejskiej Dominik Penar i Burmistrz Miasta Czeladź Zbigniew Szaleniec wręczyli nagrodzonym przyznane wyróżnienia i ogromne bukiety kwiatów. Laureatami Nagrody Miasta Czeladź w 2023 roku zostali też Barbara Gruszka-Zych poetka, pisarka, publicystka i Polski Związek Emerytów i Rencistów Oddział w Czeladzi, który w tym roku obchodzi 60.lecie działalności.

Nowy numer "Zeszytów Czeladzkich"

Szczegóły
Opublikowano: 05 kwiecień 2023
Odsłon: 592

Podobnie jak w latach ubiegłych, Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi  przygotowało dla pasjonatów lokalnej historii  nowy numer "Zeszytów Czeladzkich". To już 26. wydanie!

W najnowszym roczniku "Zeszytów Czeladzkich" przedstawiamy kolejne wątki z przeszłości miasta i zmian w nim zachodzących. "Zeszyty" otwiera retrospekcyjny tekst Władysława Macieja Żymirskiego, opowiadający o najważniejszej dla niego przestrzeni życiowej - czeladzkich "Blokach". Co niemiara w nim ciekawostek i refleksji na temat codzienności w tym blokowisku i jego okolicy, zabaw młodzieńczych, poznanych osób, zachowań tej mikrospołeczności. Podobnie Jerzy Zawada przywołuje obraz dawnej ulicy Ogrodowej - i znów pojawiają się niegdysiejsi mieszkańcy, wspomnienia, archiwalne zdjęcia.

W rozdziale pt. "Czas wojny, czas miłości" zamieściliśmy artykuł Bożeny Pluteckiej o Zofii Gromskiej - niezwykłej nauczycielce z Czeladzi, ofierze niemieckiego KL Auschwitz-Birnenau oraz wspomnienie Violetty Zakrzewskiej o niespełnionej miłości jej babci - piaszczanki Andzi Domagałówny do legionisty Sierioży Mirowskiego.

W tym wydaniu rozpoczęliśmy cykl zatytułowany "Nie tylko kopalniami Czeladź stała", którego zadaniem jest pokazanie Czeladzi jako liczącego się ogniwa procesu industrializacji kraju od początku XX wieku do wybuchu II wojny światowej. Jako pierwsze prezentujemy, liczące ponad 100 lat, Polskie Towarzystwo Geologiczne i związanych z nim wybitnych przedstawicieli polskiej i światowej nauki. Towarzystwo to  po drugiej wojnie - przez 15 lat - działało w naszym mieście, w pomieszczeniach kopalni "Saturn" - w wilii dyrektora (obecnie Muzeum Saturn) i budynku dyrekcji (obecnie Pałac Saturna - Termy Rzymskie) przy ulicy Dehnelów. W gronie wybitnych naukowców znalazł się również czeladzianin Anatol Zieliński. Tę zapomnianą historię opisała Wiesława Konopelska, która dotarła do wielu interesujących źródeł i ludzi nauki, obecnie działających w sosnowieckim oddziale Towarzystwa.

W kolejnym rozdziale przywracamy czeladzianom niezwykłą postać cenionego w środowisku artystycznym artysty malarza Jana Brodzkiego, który w międzywojniu uczył rysunków i prowadził zajęcia z wychowania technicznego w szkole podstawowej na Piaskach.  Dzięki pomocy Muzeum Zagłębia w Będzinie po raz pierwszy wydobywamy na światło dzienne kilka prac tego artysty.

Proponujemy też kolejny odcinek opowieści Władysława Macieja Żymirskiego o fotografiach jego ojca - Jerzego Żymirskiego.

W październiku 2022 roku odeszła Ilona Kuśmierka-Kocyłak - wspaniała aktorka, ceniona postać świata filmowego i teatralnego w Polsce, honorowa obywatelka Miasta Czeladź i członek naszego Stowarzyszenia, której dzieciństwo upłynęło w kamienicy przy ulicy Milowickiej 83. Pamięci Artystki publikujemy pożegnalny tekst, przypominający jej pobyt w Czeladzi w 2010 roku.

Całość dopełniamy krótkim przeglądem  przedwojennej prasy i odredakcyjnym tekstem uzupełniającym i korygującym niektóre fakty dotyczące znanej i zacnej rodziny Hercholdów, po raz pierwszy tak drobiazgowo opisane w 25 numerze "Zeszytów Czeladzkich".  

To już 35 lat czyli "Jubileuszowe spotkanie"

Szczegóły
Opublikowano: 25 październik 2018
Odsłon: 1189

joomplu:347Mnóstwo wspaniałych, ciekawych i niepowtarzalnych ludzi, setki wydarzeń oraz niezapomnianych chwil, moc wspomnień i emocji - tak w największym skrócie można streścić minione trzydzieści pięć lat działalności naszego Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi.

Można było się przekonać o tym 2 października, podczas rocznicowego spotkania, które swoją obecnością uświetniła cała rzesza Przyjaciół, sympatyków, darczyńców a także członków założycieli, honorowych członków naszego stowarzyszenia i oczywiście aktualnie działających "miłośników". Od naszych gości usłyszeliśmy niesłychanie dużo serdecznych, gorących i nad wyraz szczerych życzeń, za które z całego serca najpiękniej, jak potrafimy, dziękujemy. Rocznicowe obchody swą obecnością zaszczyciły władze Czeladzi z burmistrzem Zbigniewem Szaleńcem, przedstawiciele Rady Miasta, była przedstawicielka wicemarszałek Sejmu - Barbary Dolniak, byli też  przedstawiciele Rady Krajowej Ruchu Stowarzyszeń Regionalnych RP z siedzibą w Warszawie. A największą niespodziankę sprawił nam pan Henryk Kuźniak - Honorowy Członek Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi, który na tę uroczystość przyjechał specjalnie z Warszawy!

Miło nam poinformować, że za zasługi dla idei regionalizmu Stowarzyszenie zostało uhonorowane medalem im. Aleksandra Patkowskiego, przyznawanym przez Radę Krajową Ruchu Stowarzyszeń Regionalnych RP. Natomiast Sejmik Województwa Śląskiego, Złotą Honorową Odznaką za Zasługi dla Województwa Śląskiego wyróżnił  przewodniczącą Stowarzyszenia Ewę Ambroży i wiceprzewodniczącego - Antoniego Krawczyka.

Uroczystościom jubileuszowym towarzyszyła wystawa "Czeladź - OBIEKTYWny portret miasta według Jerzego Żymirskiego" oraz prezentacja rocznicowych wydawnictw: 22 numeru "Zeszytów Czeladzkich" (w 2018 r. mija 25 lat od ukazania się pierwszego numeru "Zeszytów"!) oraz wydawnictw filatelistycznych - kartki pocztowej beznominałowej z przedwojennym widokiem ulicy Pieńkowskiego, "Mojego Znaczka" z logo Stowarzyszenia oraz okolicznościowego datownika.

Spotkanie odbyło się w gościnnych progach Galerii Sztuki Współczesnej Elektrownia.

Strona 1 z 6

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6